ZACHÓD

ikonavera

image - symbol - metaphor

ZACHÓD

 

 

Termin ikonografia, czyli wyróżnianie, opis i interpretacja zawartych w dziele sztuki elementów i treści, zaczął być szeroko używany w XIX w. Metoda istniała znacznie wcześniej, odnosiła się jednak do twórczości o tematyce religijnej i zajmowała niewielkie grono entuzjastów.

 

Szukanie symbolicznego znaczenia i alegorii rozwinął do rozmiarów teorii badawczej niemiecki historyk sztuki Erwin Panofsky (1892 – 1968), badając symbolikę i ukryte znaczenia elementów sztuki renesansu. Placówki takie jak Warburg Institute (założony w Hamburgu, obecnie w Londynie) czy University of Princeton są w posiadaniu bogatych katalogów ikonograficznych zawierających ogromna bazę fotografii elementów występujących w dziełach sztuki na przestrzeni dziejów i wywodzących się z legend, ludowych wierzeń, przesądów, magii czy religii.

Jednym z najbardziej oczywistych przykładów takich elementów jest kwiat białej lilii.

 

Fragment obrazu Zwiastowanie, artysta nieznany, ok.1420, Museu Nacional d'Art de Catalunya, Barcelona, fot. otwarte archiwum Wikipedii

Scena zwiastowania kiedy to Archanioł Gabriel odwiedza dziewicę Maryję z nowiną, że będzie matką syna bożego, była od wieków tematem licznych prac malarskich. Na tych najwcześniejszych, wciąż możliwych do oglądania, bardzo często miejsce spotkania Gabriela i Marii zdobią kwiaty lilii będące symbolem czystości i dziewictwa.

 

Zwiastowanie, artysta nieznany, ok. 1420, Museu Nacional d'Art de Catalunya, Barcelona, fot. otwarte archiwum Wikipedii

To nie wierzenia chrześcijan nadały kwiatu znaczenie, już w kulturach minojskiej, starożytnej Grecji i czasach Cesarstwa Rzymskiego białą lilię uważano za symbol gracji, dziewictwa i płodności. Biała lilia wzmacniała przekaz malarski Niepokalanego Poczęcia, podsuwała jego interpretację tym, którym same postacie niewiele mówiły. I tak jest do dzisiaj. Rolę tę pełnią kwiaty, ptaki, drzewa, jak i liczne przedmioty. Stąd nasz podział na kategorie:

 

 

 

All rights reserved